Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026

Νέον ἱστολόγιον!

Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐμφανίστησε στὸν διαδικτυακὸ ὁρίζοντα καὶ ξεκίνησε τὴν ψηφιακὴ πορεία του ἕνα νέο ἱστολόγιο μὲ τὸ ὄνομα:

῾Ομιλιάριον Συμβολῆς (https://homiliarion.blogspot.com/).

Στὸ νέο ἱστολόγιο σταδιακὰ δημοσιεύονται ἐκ νέου ὅλοι οἱ λόγοι-κηρύγματα (πάνω ἀπὸ 270 συνολικὰ) ποὺ ὑπῆρχαν στὴν παλαιὰ ἱστοσελίδα τῆς Συμβολῆς (www.symbole.gr), ἐνῷ ταυτόχρονα τὸ ὑλικὸ ἐμπλουτίζεται καὶ μὲ ἄλλες ὁμιλίες διαφόρων ἱεροκηρύκων καὶ συγγραφέων. ῞Ολα αὐτὰ μὲ ἐντελῶς ἐλεύθερη πρόσβασι φυσικά, πρὸς δόξαν Θεοῦ καὶ κοινὸν ὄφελος πάντων.

Τόσο οἱ ἀνα-δημοσιευόμενες ὅσο καὶ οἱ νεο-δημοσιευόμενες ὁμιλίες εἶναι ὠργανωμένες σὲ κατηγορίες, οἱ ὁποῖες εἶναι ὁρατὲς στὸ κάτω κάτω τμῆμα τῆς σελίδος, ὥστε ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ μπορῇ νὰ βρῇ σχετικὰ εὔκολα τὴν δημοσίευσι ποὺ τὸν ἐνδιαφέρει.

Μέχρι σήμερα ἔχουν ἤδη ἀναρτηθῆ 26 ὁμιλίες ποὺ καλύπτουν ὁλόκληρη τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης ῾Εβδομάδος (ἀπὸ τὸ Σάββατον τοῦ Λαζάρου ἕως τὸ Μ. Σάββατον) [Λόγοι εἰς τὴν Μεγάλην ῾Εβδομάδα].

᾿Εὰν θεωρῆτε τὸ ἱστολόγιο χρήσιμο, γνωρίστε το καὶ σὲ ἄλλους. 

Εἶναι εὐπρόσδεκτη κάθε βοήθεια γιὰ τὴν βελτίωσι τοῦ νέου ἱστολογίου καὶ γιὰ τὸν ἐμπλουτισμό του μὲ ὁμιλίες ποὺ κατὰ προτίμησιν δὲν ὑπάρχουν μέχρι τώρα στὸ διαδίκτυο.

Νὰ ἔχετε καλὴ ἀνάγνωσι!

 

Διονύσιος ᾿Ανατολικιώτης

Dionysios Anatolikiotes

δρ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς Ε.Κ.Π.Α., βυζαντινο-μουσικολόγος - τυπικολόγος,

πτυχιοῦχος Τμήματος Κοινωνικῆς Θεολογίας, Θεολογικῆς Σχολῆς Ε.Κ.Π.Α,

εἰσηγητὴς τοῦ Τυπικοῦ στὴν ῾Υποεπιτροπὴ «Διπτύχων» τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου,

συντονιστὴς τῶν Σεμιναρίων ᾿Εκκλησιαστικοῦ Τυπικοῦ «Γεώργιος Βιολάκης»

 

 

  

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

  

Διάφορα κείμενα (2)

 

Κείμενο τοῦ βιβλίου· «Μποροῦσαν, ἂν ἤθελαν, νὰ διαλέξουν ἄλλον τρόπο ζωῆς.  ῾Η ἐλευθερία νὰ διαλέγουν ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ χαρίσματά τους».

Σχόλιο. Καὶ χάρισμα τῶν συγγραφέων εἶναι νὰ μετατρέπουν τὸν λόγο τῆς Γραφῆς σὲ θολοκουλτουριάρικες ἀρλοῦμπες.  Σὲ ποιούς νομίζουν ὅτι ἀπευθύνονται; σὲ φοιτητὲς τῆς φιλοσοφίας;  ᾿Εδῶ ἔχουμε νὰ κάνουμε μὲ τρυφερὲς ψυχές, μὲ τὰ ἁπλὰ μυαλουδάκια παιδιῶν ποὺ δὲν ἔχουν συμπληρώσει ἀκόμη τὰ ἐννιά τους χρόνια.  «Μποροῦσαν νὰ διαλέξουν ἄλλον τρόπο ζωῆς»· καὶ ποιός εἶναι αὐτός;  Φιλοσοφίες καὶ ἀοριστολογίες.

Λέει πολὺ ὡραῖα, ἁπλά, περιγραφικά, παραστατικά, ἀλλὰ καὶ μὲ πολὺ θεολογικὸ βάθος ἡ Γένεσις (2:15-17)· «῾Ο Θεὸς πῆρε τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἔπλασε καὶ τὸν τοποθέτησε στὸν παράδεισο τῆς τρυφῆς, γιὰ νὰ ἐργάζεται καὶ νὰ φυλάσσῃ τὸν παράδεισο.  Καὶ Κύριος Θεὸς ἔδωσε στὸν ᾿Αδὰμ τὴν ἑξῆς ἐντολή· “ ᾿Απὸ κάθε δέντρο στὸν παράδεισο μπορεῖς νὰ τρῷς τοὺς καρπούς του, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ δέντρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ πονηροῦ δὲν θὰ φᾶτε καθόλου.  Κι ἂν κάποια μέρα φᾶτε ἀπ᾿ αὐτό, θὰ γευθῆτε τὸν θάνατο, θὰ πεθάνετε”». 

Νά τί τοὺς ἔκανε νὰ προκόβουν στὸν παράδεισο· ἡ ὑπακοὴ στὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ.  Μία καὶ μοναδικὴ ἐντολὴ τοὺς εἶχε δώσει Κύριος· ἀπὸ ὅλα τὰ δέντρα νὰ τρῶνε ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα.  ῍Αν ἤθελαν, τὴν ἐντολὴ τὴν τηροῦσαν, ἂν πάλι ἤθελαν, τὴν καταπατοῦσαν.  Αὐτὴ ἦταν δυνατότητα ἐλευθερίας καὶ ἐπιλογῆς ποὺ εἶχαν.  Πράγματα ἁπλούστατα, ξεκάθαρα, κατανοητά.  Τὸ ἐπακόλουθο τῆς κάθε ἐπιλογῆς τους τὸ ἤξεραν.  Δὲν χρειαζόταν πολὺ σκέψι οὔτε φιλοσοφίες περὶ ἐπιλογῆς, ἐλευθερίας καὶ τὰ τοιαῦτα. 

Αὐτὴ διήγησι στὰ μὲν μικρὰ παιδιὰ λέγεται μὲ τὴν ἁπλότητα καὶ γλαφυρότητά της ὡς ἔχει, στὰ δὲ μεγαλείτερα ἐξηγεῖται τὸ βαθύτερο νόημά της.  Κάνει γιὰ ὅλα τὰ ἐπίπεδα νοημοσύνης πλὴν τῆς ἀπιστίας.


 [Κριτικὴ σὲ σχολικὸ βιβλίο, μάρτιος 2006.]

 

Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026

ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

  

Διάφορα κείμενα (1)

 

«᾿Εν πρώτοις ὅμως θέλω νὰ παρατηρήσω ὅτι οἱ εἰσηγούμενοι τοιαύτας γλωσσικὰς τροποποιήσεις, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς διευκολύνσεως δῆθεν τῶν μαθητῶν περὶ τὴν ἐκμάθησιν, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶσιν ὅτι ἡ μάθησις γενικῶς δὲν εἶναι εὐχερὴς ἐργασία.  ᾿Αλλὰ μέχρι τινὸς οὔτε καὶ πρέπει νὰ εἶναι. 

»Οἱ παῖδες ἐν τῷ σχολείῳ δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε νὰ ἐξωθῶνται εἰς ἐργασίας ὑπερβαλλούσας τὰς δυνάμεις αὐτῶν καὶ τὴν ἀντοχὴν τοῦ ὀργανισμοῦ των, ἀλλ᾿ οὔτε καὶ νὰ δέχωνται γνώσεις ἑτοίμους, διὰ τὴν πρόσκτησιν τῶν ὁποίων δὲν παρίσταται ἀνάγκη ἕνεκα τῆς εὐκολίας των νὰ συνεργάζωνται καὶ νὰ καταβάλλωσι κόπους.

»Τοὐναντίον ὀφείλουσιν οὗτοι μανθάνοντες νὰ ὑποβάλλωνται εἰς κόπους, πάντως συμμέτρους πρὸς τὰς φυσικάς των ἱκανότητας καὶ τὴν κατάστασιν τῶν δεξιοτήτων αὐτῶν.  Τότε μόνον ἀποκτῶσι γνώσεις στερεὰς καὶ διαρκεῖς, δυναμένας νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς αὐτοὺς ὡς κίνητρα πρὸς νέα ἔργα».

 

Νικόλαος ᾿Εξαρχόπουλος, 14/11/1941

 

 

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2025

ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΥΠΩΣΙΣ 2026

 

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ

«ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΟΛΑΚΗΣ»

᾿Αθῆναι, ἀπὸ τὸ 2016

 

 

ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΥΠΩΣΙΣ 2026

 

Μόλις κυκλοφόρησε: «ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΥΠΩΣΙΣ τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν 2026», σελίδες 468, σχῆμα 14 Χ 21.

Νέα τιμὴ 20€ (ἀπὸ 25€ πέρυσι).

Πρακτικὸ βοήθημα τυπικοῦ, ἰδιαίτερα χρήσιμο γιὰ ἱερεῖς, μοναχοὺς καὶ ψάλτες ποὺ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὴν μοναστηριακὴ λειτουργικὴ τάξι, καθὼς καὶ γιὰ ὅσους συμμετέχουν στὰ Σεμινάρια ᾿Εκκλησιαστικοῦ Τυπικοῦ «Γεώργιος Βιολάκης».

Περιέχει διατάξεις καὶ ὁδηγίες γιὰ τὴν τέλεσι τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΤΥΠΙΚΟ τοῦ νέου ἡμερολογίου.  Βασίζεται κυρίως στὸ Τυπικὸ τῆς Λαύρας τοῦ ῾Αγίου Σάββα, σὲ ἀρχαῖες λειτουργικὲς διατάξεις, σὲ τυπικὰ τοῦ ῾Αγίου Ὄρους (ἱερῶν μονῶν ῾Αγ. Παύλου, Ξενοφῶντος, Διονυσίου, Ξηροποτάμου, κ.ἄ.), καὶ στὴν σύγχρονη μοναστηριακὴ πρᾶξι.



῾Η Μοναστικὴ ῾Υποτύπωσις συντάσσεται ὑπὸ Διονυσίου ᾿Ανατολικιώτου, διδάκτορος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς Ε.Κ.Π.Α., μουσικολόγου-τυπικολόγου, διπλωματούχου τοῦ ᾠδείου «῾Ρωμανὸς ὁ μελῳδός», πτυχιούχου κοινωνικῆς θεολογίας, διδάσκοντος καθηγητοῦ τοῦ Τυπικοῦ  στὸ Εὐρωπαϊκὸ Πανεπιστήμιο Κύπρου (ἀπὸ τὸ 2020) καὶ στὰ «Σεμινάρια  ᾿Εκκλησιαστικοῦ Τυπικοῦ» (ἀπὸ τὸ 2016).

Τὸ ἔργο ἐνδιαφέρει ἐπίσης τοὺς ἐρευνητὲς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ τυπικοῦ γενικῶς, καὶ εἰδικώτερα τὰ σύγχρονα ἱερὰ κοινόβια, κελλία, μοναστικὲς ἀδελφότητες καὶ ἡσυχαστήρια τοῦ νέου ἡμερολογίου, γιὰ τὴν ἀντιμετώ­πισι δυσκολιῶν τοῦ τυπικοῦ, καθὼς ὅλα τὰ παλαιὰ μοναστικὰ τυπικὰ γράφτηκαν κατὰ τὸ ἰουλιανὸ ἡμερολόγιο, ἐνῷ μετὰ τὴν διόρθωσι αὐτοῦ συχνὰ τυγχάνουν νέες περιπτώσεις, ἄγνωστες στὸ παρελθόν. 

῾Η ἔκδοσι περιλαμβάνει·

1) Χρονολόγιον διαφόρων γεγονότων, κυρίως ἐκκλησιαστικοῦ ἐνδια­φέροντος.

2) Πίνακες πασχαλίων τοῦ 20οῦ καὶ τοῦ 21ου αἰῶνος κατὰ τὸ νέο ἡμερολόγιο.

3) Βασικὲς προϋποθέσεις Μοναστικῆς ῾Υποτυπώσεως.

4) Γενικὲς τυπικὲς διατάξεις (συμπληρωμένες ἁρμοδίως γιὰ τὶς ἱερὲς μονές), γιὰ τὶς μὴ ἑορτάσιμες καθημερινὲς συμψαλλομένης Παρακλη­τικῆς ἀπὸ Δευτέρα ἕως Παρασκευή.

5) ᾿Ιδιαίτερες διατάξεις τῶν Σαββάτων μετὰ Παρακλητικῆς, καὶ ἰδίως τῶν Σαββάτων μὲ «ἀλληλούια».

6) Τυπικὲς διατάξεις γιὰ τὰ καθ᾿ ἡμέραν προεόρτια καὶ μεθέορτα ὅλων τῶν ἑορτῶν.

7) Γενικοὺς τύπους ἀγρυπνίας ἐν Κυριακῇ μετὰ ἢ ἄνευ ἑορταζομένου ἁγίου.

8) ᾿Αναλυτικὲς διατάξεις γιὰ ὅλες τὶς ἡμέρες τῶν μηνῶν κατὰ τὸ νέο ἡμερολόγιο.

9) Τὰ διπλᾶ ἀναγνώσματα γιὰ τὶς λειτουργίες ὅλου τοῦ ἔτους (μὲ ἀκριβεῖς παραπομπές).

10) Τὰ καθ᾿ ἡμέραν «θεομητορικὰ» ἀναγνώσματα.

11) Πλούσια σχόλια καὶ τυπικολογικὲς παρατηρήσεις.

Περιγράφονται ἀναλυτικῶς κάπου 40 ἀγρυπνίες, προβλέπεται ἡ δυνα­τότης τελέσεως δεκάδων ἀκόμη, προσφέρεται πλῆρες τυπικὸ γιὰ 20 ἑόρ­τιες ἀκολουθίες ἐκτὸς τῶν μηναίων, ἐνῷ ὑπάρχουν καὶ πολλὲς «ἀναπληρώ­σεις» ἀκολουθιῶν.  ᾿Ιδιαιτέρως σημειώνονται οἱ ἀγρυπνίες καὶ οἱ ἑόρτιες μνῆμες ἁγίων κατὰ τὴν μεγ. Σαρακοστὴ καὶ τὸ Πεντηκοστάριο.

Περιλαμβάνονται ἐπίσης ὁ μικρὸς ἑσπερινὸς στὶς ἀγρυπνίες, διατάξεις ἀπὸ τὴν στουδιτικὴ καὶ τὴν ἀθωνικὴ παράδοσι, ἡ τάξι τῶν ἑορτίων κολλύ­βων, ποικίλα σπάνια κοινωνικά, ἐλλείποντες ὕμνοι, λειτουργικὲς διευκρινί­σεις, καὶ διάφορες χρήσιμες πληροφορίες. 

Διαχωρίζεται μὲ σαφήνεια ἡ μοναστηριακὴ ἀπὸ τὴν ἐνοριακὴ τάξι, ὥστε νὰ ἀποφεύγεται ἡ σύγχυσι ποὺ παρατηρεῖται σὲ νεώτερα κείμενα.

῾Η ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΥΠΩΣΙΣ ἐντάσσεται στὰ Σεμινάρια ᾿Εκκλησιαστικοῦ Τυπικοῦ «Γεώργιος Βιολάκης» (ἱστολόγιον· https://seminaria-typikon.blogspot.com/ — email: setgv01@gmail.com), ἐξυπηρετεῖ δὲ καὶ ἐπιστημονικοὺς σκοποὺς γιὰ τὴν βαθυτέρα μελέτη καὶ κατανόησι τῆς λειτουργικῆς τάξεως.

 

Κεντρικὴ διάθεσι – παραγγελίες – πληροφορίες:

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

᾿Ακομινάτου 47, Τ.Κ. 10438 ᾿Αθῆναι

Τηλ. (+30) 210-8254321, φὰξ 210-8254322

e-mail: info@ekdoseispapadimitriou.gr

 

 

 

Νέον ἱστολόγιον!

Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐμφανίστησε στὸν διαδικτυακὸ ὁρίζοντα καὶ ξεκίνησε τὴν ψηφιακὴ πορεία του ἕνα νέο ἱστολόγιο μὲ τὸ ὄνομα ...